Defnyddir wrea a UAN yn bennaf i gyflenwi nitrogen i blanhigion, maetholyn hanfodol ar gyfer twf planhigion. Mae wrea yn cynnwys 46% o nitrogen, sy'n golygu ei fod yn un o'r gwrtaith nitrogen mwyaf dwys. Mae UAN, ar y llaw arall, yn gymysgedd hylif sydd fel arfer yn cynnwys 28-32% o nitrogen, sy'n cyfuno wrea, amoniwm nitrad, a dŵr.
Gellir defnyddio wrea a UAN ar ystod eang o gnydau, gan gynnwys grawnfwydydd, ffrwythau, llysiau a phlanhigion addurniadol. Gellir eu cymhwyso i gaeau amaethyddol ar raddfa fawr a lleiniau gardd llai, gan eu gwneud yn opsiynau amlbwrpas ar gyfer gwahanol arferion ffermio.
Gellir defnyddio'r ddau wrtaith gan ddefnyddio gwahanol ddulliau, megis lledaenu darlledu, bandio, a bwydo deiliach. Gellir lledaenu wrea fel gronynnau, tra bod UAN yn cael ei gymhwyso fel arfer trwy ffrwythloniad (chwistrelliad i ddŵr dyfrhau) neu fel chwistrell. Mae'r hyblygrwydd hwn mewn dulliau ymgeisio yn galluogi ffermwyr i ddewis y dull gorau ar gyfer eu hanghenion penodol.
Ar yr un pryd, mae rhai gwahaniaethau rhwng y ddau wrtaith nitrogen hyn.
Un o'r gwahaniaethau mwyaf arwyddocaol yw eu ffurf gorfforol. Mae urea yn wrtaith solet, gronynnog, tra bod UAN yn hylif. Mae'r gwahaniaeth hwn yn effeithio ar sut y cânt eu storio, eu trin a'u cymhwyso. Mae gronynnau wrea yn hawdd i'w lledaenu a gellir eu cymysgu â gwrteithiau sych eraill. Er hynny, mae angen eu trin yn ofalus er mwyn osgoi colledion oherwydd anweddoli (trosi nitrogen yn nwy amonia). Gall UAN, sy'n hylif, gael ei gymysgu'n hawdd â gwrteithwyr hylifol neu blaladdwyr eraill, gan ei gwneud yn fwy cyfleus ar gyfer cymysgu tanc a chymhwyso manwl gywir.
Fel y soniais yn gynharach, mae wrea yn dueddol o anweddoli, yn enwedig pan gaiff ei roi ar wyneb y pridd heb ei ymgorffori. Os na chaiff wrea ei amsugno'n gyflym i'r pridd neu na chaiff ei gymhwyso cyn glaw, gall colli nitrogen ddigwydd, gan leihau ei effeithlonrwydd. Mae gan UAN, yn enwedig pan gaiff ei chwistrellu i'r pridd neu ei ddefnyddio mewn systemau dim tan, risg is o anweddoli, gan ei gwneud yn fwy effeithlon wrth gadw nitrogen ar gyfer cymeriant planhigion.
Mae UAN yn aml yn cael ei ffafrio pan fo'n rhaid defnyddio mewnbwn lluosog ar yr un pryd. Mae ei ffurf hylif yn caniatáu iddo gael ei gymysgu â chwynladdwyr, pryfleiddiaid, a maetholion eraill, gan alluogi ffermwyr i arbed amser a llafur trwy ddefnyddio sawl cynnyrch mewn un tocyn. Gan ei fod yn gadarn, mae angen i Wrea gael y lefel hon o gydnawsedd ac fel arfer mae angen cymwysiadau ar wahân.
Yn gyffredinol, mae wrea yn rhatach fesul uned o nitrogen o'i gymharu â UAN, gan ei wneud yn opsiwn mwy cost-effeithiol i lawer o ffermwyr. Fodd bynnag, gall rhwyddineb cymhwyso UAN a llai o risg o anweddoli (yr wyf yn ei ystyried yn bwynt hollbwysig a pham yr wyf yn parhau i'w grybwyll) wrthbwyso'r gost uwch mewn rhai sefyllfaoedd, yn enwedig lle mae arferion amaethyddiaeth manwl yn cael eu defnyddio.
Fel bob amser, bydd ffermwr soffistigedig ac addysgedig yn seilio ei ddewis o wrtaith nitrogen ar ffactorau amrywiol, megis y dull o wasgaru, risg colli nitrogen, cydnawsedd â mewnbynnau fferm eraill, a chost gyffredinol. Mae deall cryfderau a chyfyngiadau pob un yn caniatáu iddynt wneud penderfyniadau gwybodus sy'n gwneud y gorau o gynnyrch cnydau a chynaliadwyedd.
----
Am Awdur "Friday's Insider": Ilya Motorygin yw cyd-sylfaenydd GG-Trading ac mae'n dod â 30 mlynedd o brofiad i'r diwydiant gwrtaith. Yn enwog am ei sgiliau datrys problemau cynhwysfawr, mae Ilya yn rheoli bargeinion yn arbenigol o'r dechrau i'r diwedd, gan oruchwylio agweddau fel ariannu, cadwyni cyflenwi, a logisteg.
